Nederlandse bedrijven lopen flink achter als het gaat om innovatie. Een gevaarlijke ontwikkeling, vindt Erik Frijlink, hoogleraar Farmaceutische Technologie en Biofarmacie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Als we zo door gaan kan er van een kenniseconomie geen sprake zijn. Sterker nog, we zijn hard op weg het armenhuis van west Europa te worden.’ Via onderstaand invulveld kunt u reageren op de opinie van Erik Frijlink. Zijn volledige opinie kunt u hier lezen.
Opinie prof.dr. Erik Frijlink: We zijn hard op weg het armenhuis van West-Europa te worden
mei 18th, 2011 by Redactie Kennisdebat
Voor succesvolle innovatie heb je geen subsidie nodig. Een goede innovatie bewijst zichzelf op de vrije markt. Het is waar dat Nederland achterloopt wat betreft innovatie. Maar dat komt niet door een falend overheidsbeleid.
In de Verenigde Staten, waar het bedrijfsleven ver voorop loopt in innovatie, is geen enkele vorm van overheidssteun. In Sillicon Valey, waar dagelijks innovatieve projecten worden opgestart, is subsidie een vies woord. In plaats daarvan zoeken entrepreneurs financiering van particulieren. En dat is wat we ook in Nederland moeten doen.
Innovatie vraagt niet om overheidssubsidies, maar om (particuliere) investeerders die bereid zijn risico te lopen. Ondernemers moeten zelf de kapitaalmarkt op. Als het je daar niet lukt om je idee te verkopen, is het ook geen goed idee.
De markt werkt als selectiesysteem, en doet dat beter dan dat de overheid dat kan doen.
Verder speelt het onderwijs een belangrijke rol. Vraag aan een High Potential (topstudent) wat hij/zij wil, en ze dromen allen van een traineeship bij een gevestigde multinational. Bij voorkeur willen ze doorstromen naar een general management, financial, of marketingfunctie.
In de VS willen veel High Potentials een eigen onderneming starten, en is er volop ruimte voor hen om geld te lenen. Dát maakt het verschil.
Goed, stel dat Nederland achterblijft als innovatieland en stel dat subsidie niet helpt als de markt zichzelf niet helpt, hoe komt dat dan? Als historicus verbaast het mij steeds dat die vraag zo weinig wordt gesteld. Waarom investeren ondernemers niet (meer) in innovatie, waarom doodt de angst om te mislukken elk serieus initiatief? Ligt dat aan het belastingsysteem, aan een historisch of cultureel bepaalde mentaliteit (doorgegeven via het onderwijs of wat dan ook), is het de erfenis van onze handelsmentaliteit (handelaars verhandelen bestaande dingen, dat is veilig, zei Wubbo Ockels laatst, terwijl fabrikanten iets nieuws moeten verzinnen), zijn we lui geworden door de opbrengsten van het aardgas, of moet je de oorzaak weer ergens anders zoeken? Als we niet verder komen dan de beschrijving van de kwaal en de oorzaken niet opsporen, krijgen we het lek nooit boven en lopen we over tien of twintig jaar nog steeds te klagen.
Discussieren over innovatie is ook een zinloze bezigheid. Als de overheid verbeteringen wil moet ze een koers uitzetten. In Nederland is alles dichtgereguleerd. De kansen voor het individu liggen niet in excelleren, maar in participeren. In de pas lopen, papiertjes halen, middelmaat voldoet, steek je energie liever in andere dingen.
Op zich niet erg, verhef het maar tot volkskunst. Maar dan moet Nederland als land dat ook gaan doen in de wereld. We moeten er bij blijven horen, niet moielijk doen, meewerken en ons laten fêteren door de landen en regio’s die er wél toe doen. En voor hen als vriendelijk klapvee in de coulissen staan terwijl zij de bloemen rapen.
Er zijn meer dan genoeg initiatieven voor innovatie in Nederland!
Waar het aan ontbreekt is durfkapitaal, zowel bancair als privaat.
Wat we teveel hebben is regelzucht en vooral veel te veel invloed van gevestigde instituties op het overheidsbeleid, waardoor initiatieven van kleine ondernemingen in de kiem worden gesmoord, nog voordat ze het levenslicht hebben aanschouwd. Overigens is het nastreven van een “kenniseconomie” gedoemd te verzanden als kennis niet wordt omgezet in producten en diensten voor exportgerichte samenwerking met het buitenland.
Het is niet alleen het gebrek aan (kansen voor) innovatie, maar ook het nationalistisch navelstaren en de illusie dat het aardgas nooit op zal raken die onze economie op den duur de nek om zullen draaien.
Helemaal eens met de heer Cuppen, tijd voor actie! Het is maar de vraga of het topsectorenbeleid ons iets gaat brengen