Het korten op pensioenen is onrechtvaardig en wettelijk niet zonder haken en ogen. Volgens RUG-hoogleraar sociale zekerheidsrecht Gijsbert Vonk is onmiddellijk doorvoeren van afstempelen, zoals minster Donner heeft aangekondigd, zelfs in strijd met het recht. Vonk pleit voor hervorming van het pensioenstelsel via invoering van een solidariteitsfonds van werkgevers en werknemers. Met een dergelijk fonds kunnen in de toekomst afstempelpraktijken worden vermeden. Wilt u reageren op deze opinie? De wetenschappers van de RUG gaan graag met u in debat, dus schroom niet om hieronder uw mening te geven. De volledige opinie van Gijsbert Vonk kunt u hier nalezen.
Opinie prof.dr. Gijsbert Vonk: Verlaging pensioenen oneerlijk en juridisch complex
aug 31st, 2010 by Redactie Kennisdebat
Geachte heer Vonk,
Inderdaad zal het instellen van een solidariteitsfonds stabiliteit in de toekomst kunnen bevorderen.
Echter het probleem wordt onder andere binnen het ABP mede veroorzaakt door de reeds ingegane toezeggingen (of welke op korte termijn zullen worden uitgekeerd; vergrijzend fonds). Deze hoge reeds ingegane toezeggingen zijn alle gefinancieerd tegen een gunstige premie, altijd volledig geïndexeerd gedurende de opbouwperiode (immers: alle salarisstijgingen werden volledig dmv backservice over de gehele looptijd afgefinancierd) en bovenal ging men tijdens de opbouw van deze toezegging uit van een 10 jaar kortere uitkeringsperiode dan de levensverwachting nu.
In hoeverre kan dan gesteld worden dat de huidige middelloonpensioenen, welke jaarlijkse indexatie nodig hebben om waardevastheid van het doelkapitaal op 67 te kunnen bereiken, alle risico’s kunnen lopen op het verdampen van hun eigen arbeidsvoorwaarde. Alleen dmv premieverhoging deze ruime pensioenen te financieren lijkt en vervolgens de risico’s van uitkering bij de acteiven deelnemers te beleggen lijkt mij niet solidair en geeft grond voor een commissie gelijke behandeling (immers discriminatie in toezegging of uitwerking hiervan tussen generaties is niet toegestaan).
Het meest redelijke instrument lijkt mij dan afstempelen van de toezegging van actieven, inactieven en gepensioneerden. Of premieverhoging voor de actieven, waarbij de actieven wel geïndexeerd worden maar de inactieven en gepensioneerden niet. Op deze wijze worden de lasten welke door de gehele doelgroep worden veroorzaakt evenredig verdeeld. Indien rentestanden in de toekomst de dekkingsgraad doen verhogen, is het altijd mogelijk het afstempelen (gedeeltelijk) ongedaan te maken. Iedere deelnemer loopt zo het gelijke risico op zijn toezegging.
Indien risico’s voornamelijk neergelegd worden bij de actieven (zowel in kosten als de uitkering op termijn), zou op grond van het feit dat pensioen een arbeidsvoorwaarde is, de individuele deelnemer mogen kiezen om deze arbeidsvoorwaarde op een andere manier te genieten dan de verplichte deelname in het bedrijfstakpensioenfonds (bij een vergrijzend fonds als het ABP, zou het zo kunnen zijn dat de toezegging in 2040 gebaseerd is op basis van beschikbare premieregeling en met een beetje pech de toezegging verdampen of zal zij misschien ook nog de bron vormen van de financiering van de eigen AOW-uitkering ivm bevolkingskrimp en een verschuiving werkenden-gepensioneerden tov nu).
Vrije keuze voor eigen beheer van je arbeidsvoorwaarde pensioen zou bij invoering van risico’s op de individuele uitkeringen mogelijk gemaakt moeten kunnen worden. Immers indien risico’s zich in financiële producten zich voordoen is de financiële instantie verplicht het individu hierop te wijzen (met dank aan de toezichthouder AFM). Alle risicovolle producten bevatten de disclaimer: rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Ik zie niet in dat pensioenfondsen zich hier dan aan kunnen onttrekken.
Beste heer de Jong,
transparant gokken is ook gokken. ik begrijp dat banken verzekeringsmaatschappen klaar staan om hun risicovolle pensioenproducten aan te bieden aan de deelnemers van de pensioenfondsen. Maar ik denk dat in de tweede pijler daarvoor geen plaats hoort te zijn. Gokken, ook transparant gokken, doe je met je eigen geld en behoort tot het domein van de derde pijler. Dank verder voor uw reactie
Gijsbert Vonk